SİVRİSİNEKLER (DIPTERA: CULICIDAE)
Culicidae familyası, Diptera takımının Nematocera alttakımı içerisinde yer almaktadır.
• Sivrisinekler, insan ve hayvanlarda kan emen en önemli böceklerdir.
• Bazı türler gün boyunca bazıları ise sadece geceleri kan emerek beslenirler.
• Beslenme esnasında bazı hastalıkları beslendiği konukçuları arasında taşımaktadırlar.
• Bu yüzden tarihin ilk çağlarından bu yana büyük ölümlere sebep olmuşlardır.
• Sivrisineklerle bulaşan hastalıklarla mücadele etmek için türlerin doğru teşhis edilmesi gereklidir.
• Sivrisinek türlerinin çoğunluğu morfolojik özellikleriyle kolayca ayrılabildiği halde, bazı türlerde morfolojik özellikler yetersiz kalmakta, ancak antenler üzerindeki sensillaların incelenmesi, çaprazlama deneyler, kromozomların incelenmesi, enzim sistemlerinin karşılaştırılması ve hatta DNA analizleri yapılarak teşhis edilmektedirler.Sivrisinekleri diğer dipterlerden ayıran en önemli morfolojik özellikleri kanat damarları ve kanatların arka kenarlarında bulunan pullar, kıllar, silindirik vücut yapıları ve uzun bir hortuma sahip olmalarıdır.
• Antenleri uzun 14-15 segmentli, halka şeklinde kıllarla bezenmiş, özellikle birçok türün erkeklerinde bu anten tipi çok karakteristiktir. • Ergin dişilerde kanat ve vücudu örten pulların renk ve deseni türlerin ayrımında kullanılmaktadır.
• Erkeklerin teşhisinde son abdomen segmenti önem arz etmektedir.
• Sivrisinek larvaları aguatiktir (suculdur). Diğer aguatik sinek larvalarından bacaksız olmaları, thorax’ın abdomenden daha geniş olması, tam gelişmiş bir baş kapsülü ve abdomenin 8. segmentinin dorsal kısmında bir çift uzun tüp şeklinde sifonunun bulunması ile ayrılırlar.
• Culicidae familyası, Anophelinae ve Culicinae olmak üzere iki altfamilyaya ayrılmaktadır
Culicidae familyasının dünyada 3600 türünün bulunduğu, en büyük altfamilyasının ise Culicinae olduğu ve 29 cinse ait 3000 tür ihtiva ettiği, dişilerinin besin kaynağının kan olduğu, ancak bazı türlerin kan emmeden de üreyebildiği belirtilmektedir. Anophelinae altfamilyasında ise 530 türün bulunduğu kaydedilmektedir.
• Bunlardan 500 tür ise Anopheles cinsi içerisinde yer almaktadır. Dişilerin besin kaynağı kandır. Yani hematofag’dırlar.
• Ülkemizde ise Culicidae familyasının Anophelinae altfamilyasından, o Anopheles : 10
o Culicinae altfamilyasından,
o Aedes : 3
o Ochlerotatus : 15
o Culex : 13
o Culiseta : 6
o Coquillettidia : 1
o Orthopodmyia : 1
o Uranotaenia : 1
olmak üzere toplam 50 sivrisinek türünün bulunduğu belirtilmektedir.