Periplaneta americana (L.) (Amerikan Hamam Böceği)
Büyük, kırmızımsı kahve renkte ve tam gelişmiş olan kanatlara sahip bir türdür. Pronotum’un kenarları belirgin olmayan açık renkli bir şeritle çevrili, erkeklerin kanatları posteriörde vücuttan 4-8 mm kadar dışarı taşar, dişilerin kanatları abdomenin son halkasına kadar uzanmakta, abdomen’in sonunda ve alt tarafından bir karina ve bunun yanında uzunlamasına çukurca bir çizgi bulunmaktadır. Erginler, 35-50 mm boyundadırYurdumuzda özellikle Batı, Orta, Güney ve Marmara Bölgelerindeki büyük şehirlerde yayılmıştır. • Kozmopolit bir türdür. • İsmine bakıldığında Amerikan hamam böceği olmasına rağmen bu türün esas orijininin Amerika değil, Afrika olduğu ve bu kıtadan esirlerle birlikte Amerika’ya sokulduğu ve daha sonra gemilerle yapılan ticaret vasıtasıyla dünyanın hemen her tarafına yayıldığı kabul edilmektedir. • Dişiler çiftleştikten sonra yumurta paketlerini gezindikleri ve sıcak buldukları gizli yerlere bırakmaktadırlar. • Bu türün dişileri yumurta paketini genellikle abdomenlerinin sonunda taşımazlar. • Ancak, uygun olmayan şartlarda bazen yumurta paketlerinin dişiler tarafından birkaç gün vücutlarında taşındığı da olmaktadır. • Dişiler ağızlarından salgıladığı özel bir sıvı ile yumurta paketlerini bıraktığı yerlere yapıştırır ve etrafında buldukları küçük çöp parçacıklarını da üstlerine kapatarak gizlerler. • Eğer yumurta paketi tahta aksamı üzerine bırakılacak olursa bu takdirde dişi önce mandibulalarını kullanarak tahta üzerinde küçük bir çukur veya oyuk açar, daha sonra buraya yumurta paketini bırakır ve salgıladığı sıvı ile yapıştırır. • Tahtayı oyarken çıkardıkları talaşı yumurta paketinin üzerini örtmek ve yapıştırmak amacıyla kullanırlar. • Yumurta paketi, ilk bırakıldığı zaman beyazımsı renkte olup zaman ilerledikçe renk esmere dönüşmekte ve birkaç gün içinde siyahımsı bir renk almaktadır. • Yumurtanın boyu, yaklaşık 8-9 mm ve eni 4-5 mm’dir. • Bir yumurta paketinde genellikle on altı adet yumurta bulunmakla birlikte, bu sayı 14-24 adet arasında değişmektedir. • Nimfler, genellikle yumurta paketleri bırakıldıktan 3-12 hafta sonra çıkarlar. • Sıcak olan yerlerde yumurtaların açılış süresi 3-4 haftaya kadar düşebilir. • Nimf dönemi çevre şartlarına bağlı olarak 4-36 ay arasında değişmektedir. • Nimfler 9-13 gömlek değiştirmekte, yeni çıkan nimfler 4-5 mm boyunda ve beyazımsı renkte olup zamanla kahverengiye dönüşmektedir. • Genellikle bütün nimf dönemlerinde renk homojen olup her segmentin arka kenarı koyu renktedir. 45Kanat izleri son dönemlerde görülmeye başlamakta ve damar izleri ise en son dönemde belirmektedir. Bu türde, bazen nimf dönemi oldukça fazla uzamakta ve bir yıl veya daha fazla sürmektedir. Sıcak olan yerlerde ve bol gıda bulunduğu takdirde bu süre 4-5 aya kadar inmektedir. Buna karşılık uygun olmayan şartlarda ve özellikle de serin yerlerde bu sürenin 2-3 yıla kadar uzadığı görülmektedir. Erkekler, genellikle dişilerden daha geç ergin olmakta ve buna paralel olarak da bir nimf dönemi daha fazla sürmektedir. Dişiler ergin hale geçtikten 1-3 hafta sonra ilk yumurta paketini bırakmaktadırlar. Yumurta paketleri 1-2 hafta arayla bırakılırsa da bu aralık bazen iki güne kadar düşebilir. Uygun şartlarda bir dişi 30-90 adet yumurta paketi bırakır. Ancak, ender olarak da altmış adetten fazla yumurta paketi bırakmaktadır. Erginlerin ömürleri bir yıl olup bu süre serin yerlerde iki yıla kadar çıkabilmektedir. Bu türde de partenogenetik üreme olmakta, döllenmemiş yumurtalardan sadece dişiler meydana gelmekte, partenogenetik çoğalma gücünün bu türde B. orientalis’ten daha fazla olduğu belirtilmektedir. Dişiler, çiftleşmeye yakın zamanlarda özel olarak salgıladıkları bir koku (feromon) ile erkekleri kuvvetle kendilerine çekmektedirler. Erkeklerin bu kokuyu antenleri vasıtasıyla aldıkları saptanmıştır. Çiftleşme süreleri ise bir saat veya daha uzun sürmektedir. Bu türe de lokantalar, evlerin mutfak kısımları, pastaneler, gıda depoları ve ambarları, bakkallar, marketler ve kanalizasyonlar içinde rastlanmaktadır. Ayrıca, gemilerde, büyük binalarda bodrum katlarından itibaren üst kata kadar her yerde bulunmaktadırlar. Bazen lağımlarda, kanalizasyon içinde bol miktarda bulunduğu görülmektedir. P. americana’nın bazı virüs, bakteri ve nematod türlerinin vektörü olduğu tespit edilmiştir.